Kısa cevap: 5 × 6 santimetre, yani 50 × 60 milimetre. Türkiye'de kimlik kartı, pasaport, ehliyet ve ikamet izni başvurularında istenen ölçü budur. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin biyometrik fotoğraf sayfasındaki cümle şöyle:
“Ebatı 50 mm X 60 mm, beyaz fonda ve desensiz olmalıdır.”
Vesikalık kaç cm diye soranın alacağı cevap bu: 5 ve 6. Uzun cevap ise bir uyarıyla başlıyor, çünkü fotoğrafçıdan çoğu zaman başka bir ölçü çıkıyor.
3,5 × 4,5 vesikalık değil: en azından Türkiye'de
Fotoğrafçıya “vesikalık istiyorum” dendiğinde sık sık 3,5 × 4,5 cm kesiliyor. O ölçü gerçek ve yaygın, ama Türkiye'nin resmî ölçüsü değil: Schengen vize başvurularının ve ICAO standardını kullanan ülkelerin ölçüsü.
Bu yalnızca bir yorum değil. NVİ aynı sayfada fotoğrafçılardan 35 × 45 kesmemelerini ayrıca istiyor. Yani kurum, karışıklığın farkında ve adını koyarak uyarıyor. Kimlik başvurusuna 3,5 × 4,5 götüren kişinin fotoğrafı ölçü yüzünden geri dönebilir, üstelik fotoğrafta hiçbir kusur olmadan.
Pratik kural: başvuru nereye yapılıyorsa ölçü oradan sorulur. Türkiye'deki resmî işlemler 5 × 6, Schengen vizesi 3,5 × 4,5, ABD vizesi ise kare bir çerçeve istiyor.
Ülke ülke ölçüler
Aşağıdaki tablo vesikalık fotoğraf aracının kullandığı hazır ayarların aynısı; her satırın kaynağı ve doğrulama tarihi depoda kayıtlı.
| Nerede | Ölçü | Baş yüksekliği | Makam |
|---|---|---|---|
| Türkiye | 50 × 60 mm (5 × 6 cm) | 32–36 mm | NVİ |
| Schengen vizesi | 35 × 45 mm (3,5 × 4,5 cm) | 32–36 mm | ICAO |
| ABD vize ve pasaportu | 50,8 × 50,8 mm (2 × 2 inç) | 25–35 mm | ABD Dışişleri Bakanlığı |
| Kanada vizesi | 35 × 45 mm | 31–36 mm | IRCC |
| Birleşik Krallık | 35 × 45 mm | 29–34 mm | HM Passport Office |
| Çin vizesi | 33 × 48 mm (3,3 × 4,8 cm) | 28–33 mm | Çin konsoloslukları |
Tablonun en kolay gözden kaçan yeri üçüncü sütun. 35 × 45 mm kutuyu üç makam birden kullanıyor ama üçü de farklı baş yüksekliği istiyor. Schengen için kesilmiş bir fotoğraf Birleşik Krallık başvurusunda ölçüsü doğru olduğu hâlde reddedilebilir: çerçeve tutuyor, başın çerçevedeki yeri tutmuyor.
Santimetre tek başına yetmiyor
“Vesikalık” günlük dildeki ad; resmî işlemlerde geçen ad biyometrik fotoğraf ve aradaki fark yalnızca terminoloji değil. Ölçü kâğıdın ne kadar kesileceğini söyler; biyometrik olmak başın o kâğıdın neresinde durduğunu da şarta bağlar. Bu yüzden 5 × 6 kesilmiş bir kare hâlâ reddedilebilir.
Türkiye ölçüsünde iki büyüklük tutmalı:
- Baş yüksekliği 34 mm, çenenin altından saçın üstüne. Kabul aralığı 32–36 mm.
- Üstteki boşluk 10 mm, saçın üstünden fotoğrafın üst kenarına.
Bir hesap yapmak işi somutlaştırıyor: 60 mm'lik bir karede 34 mm baş ve 10 mm üst boşluk, çenenin altına 16 mm bırakıyor. Yani karenin yarısından fazlası baş. Omuzdan çekilmiş, gövdenin göründüğü bir fotoğraf 5 × 6 kesilse bile bu oranı tutturamaz, insanların “ölçü doğruydu ama olmadı” dediği durumun en sık sebebi bu.
Piksel karşılığı: 591 × 709
Santimetre kâğıdın ölçüsü; dosyanın ölçüsü piksel. İkisini birbirine çeviren sayı DPI (bir inçe düşen piksel) ve fotoğraf baskısında beklenen değer 300. Buradan 5 × 6 cm için çıkan karşılık 591 × 709 piksel. Diğer ölçüler:
| Ölçü | 300 DPI'da piksel |
|---|---|
| 50 × 60 mm) Türkiye | 591 × 709 |
| 35 × 45 mm) Schengen | 413 × 531 |
| 50,8 × 50,8 mm) ABD | 600 × 600 |
| 33 × 48 mm) Çin | 390 × 567 |
Tuzak şu: bu sayı kırpıldıktan sonraki alan için geçerli, dosyanın tamamı için değil. Hesabı tersten kurmak işi görünür kılıyor, 591 pikseli tutturmak için, 4.000 piksel genişliğindeki bir karede kadrajın genişliğin yaklaşık yedide birinden dar olmaması gerekir. Boy fotoğrafından yüz çıkarmak bu sınırı kolayca aşar. Yani “yüksek çözünürlüklü telefon” tek başına bir güvence değil; sayıyı belirleyen şey kadrajın ne kadar daraldığı.
Aracın kalite denetimi tam olarak bu sayıyı ölçüyor ve eşiği 200 DPI: altına inildiğinde bulanıklık baskıda gözle görülür hâle geliyor. Ekranda sorunsuz görünen bir kare bu eşiğin altında olabilir, çünkü ekran inç başına 300 piksel istemiyor.
Elinizdeki karenin kaç piksel olduğunu bilmiyorsanız görsel boyutlandırma aracı dosyayı açtığınız anda genişlik ve yüksekliği yazıyor. Fotoğraf çok büyükse ve yalnızca dosya boyutunu düşürmek istiyorsanız işi yapan araç görsel sıkıştırma; ölçüyü değil ağırlığı değiştirir.
Bastırırken: “ölçeklemeden bas”
Doğru kesilmiş bir kare yazıcıda kolayca bozulur. Yazdırma penceresindeki “sayfaya sığdır” seçeneği görüntüyü birkaç yüzde büyütür ya da küçültür; 5 × 6 diye kesilmiş fotoğraf kâğıtta 4,8 × 5,8 çıkar ve ölçü tutmaz. Aranan ayarın adı “gerçek boyut”ya da “%100”.
Fotoğrafçıya tek kare götürmek yerine baskı sayfası kullanmak da bir seçenek: 10 × 15 cm fotoğraf kâğıdına 5 × 6 ölçüde dört adet, 3,5 × 4,5 ölçüde sekiz adet sığıyor. A4 kâğıtta bu sayı on altı ve otuz altıya çıkıyor.
Ölçü tutması kabul demek değil
Son ve dürüst not. Yukarıdaki sayılar ölçüyü verir, kabul garantisi vermez. Üç sebeple:
- Konsolosluklar aynı ülke için ek şart koyabiliyor: gözlük, başörtüsü, çekim tarihi, arka plan tonu.
- Zemin her yerde beyaz değil. Birleşik Krallık açık gri ya da krem istiyor; beyaz zeminde çekilmiş doğru ölçülü bir fotoğraf bu yüzden geri dönebilir.
- Kurallar değişiyor. Türkiye ve ABD ölçüleri kurumların kendi sayfalarından alındı; Kanada, Birleşik Krallık ve Çin ölçüleri ikincil kaynaklarda tutarlı ama kurum sayfasından birebir alıntıyla doğrulanmadı.
Ölçü doğru olduğu hâlde geri çevrilen fotoğrafların sebepleri ayrı bir konu: baskı çözünürlüğü, arka plan, pozlama, ifade ve güncellik. Onları vesikalık fotoğraf neden geri çevriliyor yazısında topladık.
Kendi fotoğrafınızı doğru ölçüde kesmek için vesikalık fotoğraf aracını kullanabilirsiniz: ülkeyi seçtiğinizde kılavuz çizgileri baş yüksekliğine ve üst boşluğa göre yerleşiyor, çıktı 300 DPI basılıyor ve dosya cihazınızdan çıkmıyor.