Hangi hesap hangi araçta?
- Bordromdaki net doğru mu?, maaş hesaplama. Brütten nete ve netten brüte, aylık kesinti dökümüyle. Yıl ortasında işe girdiyseniz devreden matrahı da giriyorsunuz.
- İşten ayrılıyorum, ne alacağım?, kıdem ve ihbar tazminatı. Fesih tarihi hangi dönemin tavanının uygulanacağını belirliyor.
- Fazladan çalıştım, karşılığı ne?, fazla mesai ücreti. Fazla çalışma, fazla sürelerle çalışma, hafta tatili ve bayram mesaisi ayrı ayrı.
- Kaç gün iznim var?, yıllık izin hesaplama.
- Faturayı nasıl keseceğim?. KDV ve tevkifat. Dahil/hariç iki yön ve tebliğdeki tevkifat başlıklarının tamamı.
- Bu kredinin taksiti ne olur?, kredi taksit hesaplama. Üç kredi türü ve her birinin kendi vergisi.
Sayılar nereden geliyor?
Bir hesaplayıcının en tehlikeli tarafı, yanlış sonucun da doğru görünmesidir. Bozuk bir fotoğrafı gözünüzle fark edersiniz; yanlış hesaplanmış bir net maaş ekranda gayet makul durur. Bu yüzden buradaki her sayının yazılı bir kaynağı ve bir doğrulama tarihi var.
Gelir vergisi tarifesi, SGK taban ve tavanı, prim oranları, kıdem tazminatı tavanı, damga vergisi ve KDV oranları resmî tebliğ ve mevzuattan alındı. Fazla mesai ve yıllık izin sayıları 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinden geliyor. Parametreler yıl bazlı ayrı tutuluyor: 2027 geldiğinde yeni dosya eklenecek, eskisi silinmeyecek, geçmiş tarihli bir kıdem tazminatı hesabı o yılın tavanını istiyor.
Hesaplar ayrıca yüzlerce kontrolle sınanıyor ve beklenen değerlerin çoğu resmî rakamlar: net asgari ücret, işverene toplam maliyet, temmuzdaki istisna tutarı, kıdem tavanları. Bir parametre değişip mantık bozulursa bu kontroller düşüyor.
Küçük ama önemli iki ayrıntı
Net maaş yıl içinde neden değişiyor?
Sabit brüt maaşla çalışan biri bile yıl boyunca aynı neti almaz. Sebebi iki yönlü: kümülatif vergi matrahı arttıkça üst dilime geçilir, öte yandan asgari ücret istisnası yıl içinde yükselir. İkincisi çoğu hesaplayıcıda yanlış uygulanıyor, istisna, çalışanın kendi vergi diliminden değil asgari ücretlinin matrahından türer. Karıştırıldığında yüksek maaşlarda net şişer. On iki aylık seyir tablosundaki dalgalanma bu yüzden hata değil, doğru sonucun kendisi.
Hangi araç brüt, hangisi net veriyor?
Fazla mesai ve yıllık izin araçları brüt tutar veriyor. Sebep teknik değil, doğruluk: fazla mesai ücreti o ayın brüt ücretine eklenerek vergilendiriliyor, dolayısıyla net karşılığı kişinin o an bulunduğu vergi dilimine bağlı. Tek başına hesaplanan bir “net fazla mesai” rakamı yanıltıcı olurdu. Netini görmek için tutarı maaş hesaplayıcısına ekleyin.
Bu araçlar bordronuzun yerine geçmez
Hesaplar bilgilendirme amaçlıdır. Resmî bordro, ibraname veya fatura yerine geçmez; bir uyuşmazlıkta dayanak oluşturmaz. İşvereninizin bordrosuyla arada fark çıkarsa bu her zaman hata anlamına gelmez: yan haklar, kesintiler, teşvik uygulamaları ve prim gün sayısı sonucu değiştirebilir. Girdiğiniz değerlerin hiçbiri kaydedilmiyor, hiçbir yere gönderilmiyor; hesap tarayıcınızda yapılıyor.