PDF düzenleme nedir, ne değildir?
"PDF düzenleme" adı altında sunulan araçların neredeyse tamamı — bu araç da dahil — sayfanın üstüne katman ekler. İmza koyarsınız, boş alana yazı yazarsınız, bir cümleyi vurgularsınız, yanlış satırı beyazla kapatıp üstüne doğrusunu yazarsınız, sayfayı silersiniz veya döndürürsünüz. Belgede zaten yazılı olan metni kelime kelime değiştirmek bunun dışında kalır ve bu bir eksiklik değil, biçimin kendisinden gelen bir sınırdır.
Nedeni şu: PDF bir kelime işlemci dosyası değil, bir baskı tarifidir. Sayfada "Ahmet" yazmaz; "şu yazı tipinin şu glifini şu koordinata koy" yazar. Üstelik yazı tipleri belgeye alt kümeolarak gömülür — belgede hiç geçmeyen bir harfin çizimi dosyanın içinde bulunmaz. "Ahmet"i "Mehmet" yapmak isterseniz gereken Mharfi orada olmayabilir. Metin ayrıca akmaz: bir kelimeyi uzattığınızda satır kendini yeniden düzenlemez, harf aralıkları ve hizalama çizim komutlarının içine pişmiştir. Bu yüzden pratik karşılık her yerde aynıdır: kapat ve üstüne yaz.Araçtaki beyazlatma ile metin kutusu tam bu iş için yan yana duruyor.
Yazı kutusu ve Türkçe harfler
Boş bir forma isim yazmak, tarihi doldurmak, bir maddeyi düzeltmek — metin kutusu bunun için. Kutuyu açtığınız yere yazarsınız, kenarından çekerek genişletirsiniz, metin kendiliğinden satır sarar.
Yazı tipi listesinde tanıdık adlar var: Arial, Times New Roman, Calibri, Cambria ve Courier New. Beşinin de kalın ve eğik kesimi mevcut. Belgenin geri kalanı hangi yazı tipiyle dizildiyse aynısını seçtiğinizde eklediğiniz satır yamalı durmuyor.
Listede adların yanında "uyumlu"yazması tesadüf değil: bunlar Microsoft'un tescilli dosyaları değil. Onları dağıtmak lisanslı değil, o yüzden her biri için ölçü uyumluaçık kaynak karşılığı gömülüyor — Arial yerine Liberation Sans, Times New Roman yerine Liberation Serif, Calibri yerine Carlito gibi. Ölçü uyumu şu demek: harf genişlikleri ve satır yükseklikleri birebir aynı, dolayısıyla Word'de o yazı tipiyle dizilmiş bir metin burada da aynı yerde bölünüyor, sayfa kayması olmuyor. Görünüş de neredeyse ayırt edilemez. Hangi karşılığın kullanıldığı araçta yazıyor.
Punto hazır kademelere bağlı değil — 4 ile 400 arasında istediğiniz değeri yazabilirsiniz, ondalıklı da olur. Bir tabloya sıkıştırılacak not ile kapak sayfasına atılacak başlık aynı listeden seçilemez; aradaki değeri siz belirlersiniz.
Burada Türkçeye özgü bir tuzak var: PDF'in standart yazı tipleri ş, ğ, İ ve ı harflerini taşımaz(ç, ö, ü taşır). Bunu önemsemeyen araçlarda "Şubat" yazdığınızda harf ya kayboluyor ya da yerine bambaşka bir şey çıkıyor. Bu araç Türkçeyi tam karşılayan bir yazı tipini belgeye gömüyor; dosyaya yalnızca kullandığınız harflerin çizimleri giriyor, belge birkaç kilobayt büyüyor.
Belgenin kendisi bozulmuyor
Eklediğiniz katmanlar sayfanın içeriğinin sonuna yazılır; var olan içeriğe dokunulmaz. Sonuç şu: çıktıdaki metin hâlâ seçilebilir ve aranabilir kalır, yazı tipleri yeniden kodlanmaz, sayfa görüntüye çevrilmez. Rakiplerin bir kısmı düzenlenen sayfayı rasterleştiriyor; o yöntemde dosya şişer, yazı ölür ve belge bir daha metin olarak kullanılamaz.
Beyazlatmak gizlemek değildir
Bunu bilerek büyük harfle yazıyoruz: beyaz kutu da bir katmandır. Altındaki yazı dosyanın içinde durmaya devam eder ve metin çıkarma aracıyla — ya da herhangi bir PDF okuyucuda kopyalayarak — okunabilir. Görsel olarak kapatmak için doğru araçtır; kimlik numarası, adres veya banka bilgisi gizlemek için yeterli değildir. Gerçekten yok etmek istiyorsanız sayfayı önce görsele çevirin, sonra o görselden yeni bir PDF kurun: metin katmanı böyle ortadan kalkar.
Sayfa düzeni belgeyi gerçekten değiştirir
Silme, sıralama ve döndürme katman değil, yapısal değişikliktir. Sildiğiniz sayfa çıktıda yoktur; sürükleyip yerini değiştirdiğiniz sayfa yeni sırasıyla yazılır; çevirdiğiniz sayfa her okuyucuda düzgün açılır. Sayfalar yeniden sıkıştırılmaz, kalite düşmez.
Dosya cihazınızdan çıkmıyor
Sayfaların çizimi de, düzenlenmiş belgenin yazılması da tarayıcınızın içinde oluyor. Sözleşme, kira kontratı, kimlik fotokopisi ya da imzalanacak bir teklif — hiçbiri bir sunucuya yüklenmiyor. Sayfayı açtıktan sonra internet bağlantınızı kesip denerseniz araç çalışmaya devam eder.
Nasıl kullanılır?
- PDF'i açın — Dosyayı sürükleyip bırakın. Her sayfa tek tek çizilip önizleme olarak gösterilir; uzun belgelerde bu birkaç saniye sürer ve istediğiniz an iptal edebilirsiniz.
- Sayfa düzenini kurun — Alttaki şeritten sayfaları sürükleyerek sıralayın, gereksiz olanları silin, yan yatmış olanları döndürün. Sıralamayı fare kullanmadan ok düğmeleriyle de yapabilirsiniz.
- Katmanları ekleyin — İmza veya kaşe için bir görsel yerleştirin, kalemle serbest çizin, bir cümleyi vurgulayın, kaldırmak istediğiniz alanı beyazla kapatın. Yerleştirdiğiniz katmanı sürükleyerek taşıyabilir, köşesinden boyutlandırabilirsiniz.
- Gerekiyorsa yazı yazın — Yazı aracını seçip yazının başlayacağı yere tıklayın. Açılan kutuya yazdıklarınız sayfada anında görünür. Yazı tipini (Arial, Times New Roman, Calibri, Cambria, Courier New), kalın-eğik kesimi, rengi ve puntoyu değiştirebilirsiniz; punto kademeye bağlı değil, istediğiniz değeri yazarsınız. Türkçe harfler eksiksiz çıkar.
- Yanlış yaptıysanız geri alın — Araç çubuğundaki Geri Al son değişikliği kaldırır. Seçili bir katmanı Katmanı Sil düğmesiyle ya da Delete tuşuyla kaldırabilirsiniz.
- Belgeyi oluşturun — Düzenlenmiş PDF'i Oluştur düğmesi yeni dosyayı hazırlar. Özgün dosyanız değişmez; çıktı ayrı bir belge olarak iner.