Karekod (QR kod) nedir, bu araç ne yapıyor?
Karekod bir kap: içine yazılan metni siyah beyaz karelerle saklıyor, telefonun kamerası onu geri okuyor. "Wi-Fi karekodu" ya da "kartvizit karekodu" diye ayrı bir teknoloji yok, hepsi aynı kap, yalnızca içine yazılan metnin biçimi farklı. Telefonun ağa bağlanmasını sağlayan şey WIFI: ile başlayan bir satır, rehbere kişi eklemesini sağlayan şey bir vCard metni.
Bu araç o metni sizin için kuruyor ve kodu tarayıcınızın içinde üretiyor. Yazdıklarınız hiçbir sunucuya gitmiyor; sayfayı açtıktan sonra internet bağlantınızı kesseniz bile çalışmaya devam eder. Wi-Fi parolası ve kartvizit bilgisi gibi şeyler için bu ayrım küçük değil: o bilgiler rastgele bir siteye yazılacak türden değil.
Süresi dolmayan kod: asıl fark burada
Ücretsiz karekod üreteçlerinin bir bölümü dinamik kod veriyor. Dinamik kod, karenin içine sizin adresinizi değil o servisin adresini yazıyor; okutan kişi önce onlara, sonra size gidiyor. Faydası şu: bastırdıktan sonra hedefi değiştirebiliyorsunuz. Bedeli ise büyük, servis kapanırsa, ücretsiz deneme biterse ya da abonelik yenilenmezse basılmış kodun tamamı ölür. Ayrıca her okutma o servisin kayıtlarından geçer.
Buradaki kod statik: içerik doğrudan karenin içine yazılıyor, arada kimse yok. Bu site yarın kapansa bile kodunuz okunmaya devam eder, kaç kişinin okuttuğunu kimse göremez ve kimseye ücret ödemezsiniz. Bunun karşılığında içeriği sonradan değiştiremezsiniz. Hedefi değiştirebilmek istiyorsanız kendi alan adınızda kısa bir adres kurun, karekoda onu yazın; yönlendirmenin sahibi siz olun.
Sekiz içerik türü
Her tür için karenin içine yazılacak metnin ayrı bir kuralı var ve asıl iş kaçırma: Wi-Fi parolasında noktalı virgül, kartvizit adında virgül geçtiğinde kaçırılmayan tek bir karakter kodu sessizce bozuyor. Kod okunuyor, telefon yanlış parolayı deniyor, kullanıcı "kod çalışmıyor" diyor. Sekiz türün kaçırma kuralları sınama betiğimizde karakter karakter doğrulanıyor.
- Web adresi, okutan kişide sayfa açılır. Başında https:// yoksa ekleniyor; şemasız bir adres karekodda düz yazı olarak kalır ve telefon onu bağlantı saymaz.
- Wi-Fi, misafiriniz parolayı yazmadan ağa bağlanır. Kafe, ofis ve misafir odası için en çok işe yarayan tür.
- Kartvizit, vCard 3.0. Okutan kişi rehberine tek dokunuşla ekler; sürüm 3.0 seçildi çünkü Android ve iOS rehberleri onu istisnasız açıyor.
- Telefon, SMS, e-posta, numara aramaya hazır açılır, mesaj ya da taslak dolu gelir. Göndermeye her zaman okutan kişi karar verir.
- Konum, koordinat harita uygulamasında açılır.
- Düz metin, okutan kişide yalnızca yazı görünür, hiçbir şey açılmaz.
Türkçe harfler doğru çıkıyor
Karekodun içindeki metin bayt olarak saklanıyor ve hangi alfabeyle okunacağı bir seçim. Bu araç UTF-8 yazıyor: ş, ğ, İ, ı, ö, ç ve ü doğru geri okunuyor. Ölçüldü, ürettiğimiz kod, üreteci hiç tanımayan bağımsız bir okuyucuyla geri çözülüyor ve metin harfi harfine aynı çıkıyor. Türkçe ağ adı, Türkçe parola ve Türkçe kartvizit bu yüzden sorun çıkarmıyor.
Hata düzeltme: kod yırtılırsa ne olur
Karekodun içinde yedek bilgi var. Düşük (%7) düzeyde kodun yaklaşık yüzde yedisi bozulsa bile okunur; en yüksek (%30) düzeyde neredeyse üçte biri. Karşılığında kod büyür, yani aynı kâğıtta kareler küçülür. Ekranda duracak bir kod için düşük düzey yeter; etiket, tabela ve dış mekân için yükseğe çıkın.
Baskı ölçüsü
Baskıda asıl sınır kodun toplam boyu değil tek bir karenin boyu. Yaygın kabul gören kural şu: kodun kenarı, okunacağı mesafenin onda biri olsun. Otuz santimden okutulacak bir kod için 3 cm, iki metreden okutulacak afiş için 20 cm. Araç seçtiğiniz içerik için tek karenin kaç milimetreye düştüğünü yazıyor. Baskıya gidecekse SVG indirin: vektör olduğu için hangi boyda basılırsa basılsın kenarları keskin kalır. Görselin boyutunu ayrıca değiştirmek isterseniz görsel boyutlandırma aracı işi tamamlar.
Kodun dört yanındaki boşluk süs değil: standardın istediği sessiz alan. Kırpıp attığınızda kod ekranda daha derli toplu duruyor ama koyu bir zemine konduğunda okunmuyor. O yüzden burada sabit ve kaldırılamıyor.
Nasıl kullanılır?
- Türü seçin, Adres, Wi-Fi, kartvizit, telefon, SMS, e-posta, konum ya da düz metin. Seçtiğiniz türe göre doldurulacak alanlar değişiyor.
- Alanları doldurun, Karekod yazdıkça anında güncelleniyor, düğmeye basmanız gerekmiyor. Karenin içine tam olarak ne yazıldığını sayfanın altındaki kutuda görebilirsiniz.
- Düzeyi ve rengi ayarlayın, Basılacak bir kodsa hata düzeltmeyi yükseltin. Renk değiştirirseniz araç kontrastı ölçüyor: eşiğin altına inerseniz uyarı çıkıyor, çünkü düşük kontrastlı kodu telefon hiç bulamaz.
- PNG ya da SVG indirin, Ekran ve paylaşım için PNG, baskı için SVG. PNG boyutu modül başına tam sayı piksel düşecek şekilde yuvarlanıyor; küsuratlı ölçek kenarları bulanıklaştırıp okumayı zorlaştırıyor.
- Bastırmadan önce okutun, Kodu kendi telefonunuzla bir kez okutun. Beş yüz adet bastırdıktan sonra fark edilen bir hata pahalı; otuz saniyelik bu deneme onu bitiriyor.